سامانه صدور بن تضمین کالا در قبال گمرک

معرفی کلی
شرکت های حمل و نقل بین المللی که در زمینه های ترانزیت کالا –اعم از از داخلی و یا خارجی – در خاک جمهوری اسلامی ایران فعالیت می کنند ، طبق قانون موظف شده اند که تمام محموله های خود را که بین گمرکات مبداء تا مقصد تحت پوششهای بیمهای مربوطه قرار دهند . از این رو این شرکتها با انعقاد قراردادهایی با شرکت های بیمه ای فعال در این رشته ، مسئولیت خود را در قبال گمرك در طول مسیر عبور کالا درخاک جمهوری اسلامی ایران بیمه می نمایند .
چالش ها و مشکلات فعلی

مشکلات و مسائل روش فعلی صدور و استفاده بن های تضمین :
مشکلات زمانی بروز می کند که بین پروانه ترانزیت، راهنامه ها و بن های تضمین روابط کاملاً شفاف و قابل پیگیری وجود ندارد .

از این رو برخی موارد که در این فرآیند دچار ابهام می شوند عبارتند از:
عدم کنترل اعلام وصول به گمرکات مقصد (سقف مجاز اعلام وصول نشده برای شرکتها قابل کنترل نیست)
چگونگی مصرف سریالهای تحویلی (جزییات مصرف سریالهای تحویلی برای گواهی ها شامل صادره ، ابطالی و استفده نشده قابل گزارشگیری نمی باشد)
تضامین شرکتها هنگام صدور گواهی قابل کنترل نمی باشد
مواردی که ذکر شد راه را برای بروز برخی اشتباهات سهوی و یا سوء استفاده های احتمالی باز می گذارد . که از آن جمله می توان به موارد زیر اشاره کرد.
ارائه بن های تضمین بیش از ارزش واقعی محموله در زمان وقوع حادثه
استفاده گزینشی از بنهای تضمین فقط برای قسمت یا قسمتهای خاص از محموله
نقل و انتقال احتمالی بنهای تضمین در بین شرکت های حمل و نقل
استفاده از بنهای نامعتبر
عدم نظارت آنلاین بر نحوه مصرف و ابطال بن هابا آنکه تمامی محموله های ترانزیتی که بین گمرکات ورودی و خروجی در خاک کشور حمل می شوند می بایست تحت پوشش های بیمهای مناسب قرارگیرند، بدلیل نبودن یک ساز و کار و سامانه تجمیع اطلاعات و انتقال آن بین شرکت های بیمه ای و گمرکات به تناسب نیازهایشان، مشکلات و ابهاماتی در زمینهی اجرای کامل این قانون پدیدار می شود.

برای مثال گمرک نمی تواند اطمینان حاصل کند که همه ی محموله های ترانزیتی دارای بیمهی تضمین معتبر و متناسب با ارزش محموله می باشند. در صورتی که یکی از شرایط خروج محموله های ترانزیتی از گمرک مبداء و حرکت به گمرک مقصد وجود این تضمین می باشد.

از طرف دیگر زمان دقیق خروج محموله از گمرک خروجی می تواند به عنوان پارامتر بسیار موثری در جلوگیری از استفاده نامناسب از بن های تضمین استفاده شود که در روش فعلی به دلیل جدایی کامل و جزیرهای بودن سامانههای بیمهای و گمرکات امکان پذیر نمی باشد.

طولانی شدن روندهای کاری بدلیل کاغذبازیها، چندبارهکاریها و عدم شفافیت باعث تحمیل هزینههای غیرضروری بر دوش نهادها و سازمانهای دولتی درگیر، بخشهای خصوصی و در نتیجه بر کل اقتصاد کشور میشود.

از طرف دیگر ایجاد شکاف فناوری بین سیستمهای گمرکی و بیمهای کشورمان باعث اختلال در روند تعامل مفید با آنان میگردد.

ارائه روشهای بروز و همراه با فناوریهای نو جهانی علاوه بر کاهش هزینههای اصلی و جانبی گام مهمی در ایجاد سرعت در فرایندها، کاهش هزینههای زمانی و شفافسازی فعالیتهای اقتصادی میباشد.

بر این اساس استفاده از یک سیستم مکانیزه و یکپارچه جهت انجام مراحل مختلف فرایند صدور و استفادهی بنهای تضمین، راهحل مناسبی جهت رفع بسیاری از چالشهای موجود و افزایش بهرهوری و صرفه جویی در این مسیر است.