ﺗﺮاﻧﺰﻳﺖ (Transit) اﻧﺘﻘﺎل ﻛﺎﻻﻳﻲ ﮔﻤﺮﻛﻲ ﻧﺸﺪه از ﻳﻚ ﮔﻤﺮك ﺑﻪ ﮔﻤﺮك دﻳﮕﺮ ﻛﻪ ﺗﺤﺖ ﻧﻈﺎرت ﺧﻮد ﮔﻤﺮك اﻧﺠﺎم ﻣﻴﺸﻮد را ﮔﻮﻳﻨﺪ. ﺑﻪ ﺑﻴﺎن دﻳﮕﺮ ﺗﺮاﻧﺰﻳﺖ ﻓﺮآﻳﻨﺪ اﻧﺘﻘﺎل ﻛﺎﻻﻳﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ از ﻃﺮف ﻓﺮﺳﺘﻨﺪه ارﺳﺎل ﺷﺪه وﻟﻲ ﻫﻨﻮز ﺑﻪ دﺳﺖ ﮔﻴﺮﻧﺪه ﻧﺮﺳﻴﺪه اﺳﺖ و در ﻣﺴﻴﺮ ﻗﺮار دارد. ﺗﺮاﻧﺰﻳﺖ ﻳﻜﻲ از ﺑﻬﺘﺮﻳﻦ اﻧﺘﺨﺎب ﻫﺎ ﺑﺮاي ﻛﺸﻮر ﻫﺎﻳﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ در ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻧﻴﺎز ﻫﺎي ﺧﻮد ﻛﻤﺒﻮد دارﻧﺪ و ﻣﻴﺨﻮاﻫﻨﺪ اﻳﻦ ﻧﻴﺎز ﻫﺎ را از ﻛﺸﻮر ﻫﺎي دﻳﮕﺮ ﺗﺎﻣﻴﻦ ﻛﻨﻨﺪ. ﻳﺎ ﻛﺸﻮر ﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ در ﺑﻌﻀﻲ زﻣﻴﻨﻪ ﻫﺎ ﻣﺎزاد ﺗﻮﻟﻴﺪ دارﻧﺪ و ﻣﻴﺨﻮاﻫﻨﺪ ﻣﺎزاد ﺗﻮﻟﻴﺪ ﺧﻮد را ﺑﻪ ﻛﺸﻮر ﻫﺎي دﻳﮕﺮ ارﺳﺎل ﻛﻨﻨﺪ و ازﻳﻦ راه ﺑﺮاي ﻛﺸﻮر درآﻣﺪزاﻳﻲ ﻛﻨﻨﺪ.
ﺑﺎﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﺗﻌﺎرﻳﻔﻲ ﻛﻪ ﺑﺮاي ﺗﺮاﻧﺰﻳﺖ اراﺋﻪ ﺷﺪ ﻣﻴﺪاﻧﻴﻢ ﻛﻪ ﺗﺮاﻧﺰﻳﺖ ﻳﻚ ﻓﺮآﻳﻨﺪ ﺑﻴﻦ اﻟﻤﻠﻠﻲ ﻣﻴﺒﺎﺷﺪ. ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ ﻫﺮ ﻛﺸﻮري ﻛﻪ ﺑﺨﻮاﻫﺪ ﺑﺎ ﻛﺸﻮر دﻳﮕﺮ ﺗﺒﺎدل ﻛﺎﻻ اﻧﺠﺎم دﻫﺪ ﺑﺎﻳﺪ ﻗﻮاﻧﻴﻦ ﺣﻤﻞ و ﻧﻘﻞ ﺧﻮد را ﺑﺎ ﻗﻮاﻧﻴﻦ ﺑﻴﻦ اﻟﻤﻠﻠﻲ ﺗﻄﺒﻴﻖ دﻫﺪ. ﺗﺮاﻧﺰﻳﺖ در ﺑﺴﻴﺎري از ﻛﺸﻮر ﻫﺎ ﺟﻨﺒﻪ ي رﻗﺎﺑﺘﻲ ﭘﻴﺪا ﻣﻴﻜﻨﺪ؛ زﻳﺮا ﻫﺮ ﻛﺸﻮري ﻛﻪ ﺑﺘﻮاﻧﺪ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎي ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﺗﺮاﻧﺰﻳﺖ ﺧﻮد را ﻛﺎﻫﺶ دﻫﺪ، داراري ﻳﻚ ﻣﺰﻳﺖ ﺗﺠﺎري ﺑﺴﻴﺎر ﻋﺎﻟﻲ در ﻋﺮﺻﻪ ﺑﺎزرﮔﺎﻧﻲ ﺑﻴﻦ اﻟﻤﻠﻠﻲ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد و ﻣﻴﺘﻮاﻧﺪ از اﻳﻦ راه درآﻣﺪ زﻳﺎدي را ﻋﺎﻳﺪ ﭼﺮﺧﻪ اﻗﺘﺼﺎدي ﺧﻮد ﻛﻨﺪ. ﻳﻜﻲ از ﻣﻬﻤﺘﺮﻳﻦ ﻣﻮﻟﻔﻪ ﻫﺎي ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻛﻨﻨﺪه در ﺑﺎزرﮔﺎﻧﻲ، ﻫﺰﻳﻨﻪ ﺗﺮاﻧﺰﻳﺖ اﺳﺖ. ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ ﻛﺸﻮر ﻫﺎ ﻋﻤﺪﺗﺎً ﺑﻪ ﺳﺮاغ ﺗﺠﺎرت ﺑﺎ ﻛﺸﻮر ﻫﺎﻳﻲ ﻣﻴﺮوﻧﺪ ﻛﻪ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﺗﺮاﻧﺰﻳﺘﺸﺎن در آن ﻛﺸﻮر ﭘﺎﻳﻴﻦ ﺑﺎﺷﺪ. و اﮔﺮ ﻛﺸﻮري ﻧﺘﻮاﻧﺪ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎي ﺗﺮاﻧﺰﻳﺖ ﺧﻮد را ﻛﺎﻫﺶ دﻫﺪ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﻣﺰﻳﺖ رﻗﺎﺑﺘﻲ ﺧﻮد را در ﺣﻮزه ﺗﺮاﻧﺰﻳﺖ ﺑﻴﻦ اﻟﻤﻠﻠﻲ از دﺳﺖ ﺑﺪﻫﺪ.
اﻧﻮاع ﺗﺮاﻧﺰﻳﺖ ؟
ﺗﺮاﻧﺰﻳﺖ داﺧﻠﻲ
- ﺗﺮازﻳﺖ ﺧﺎرﺟﻲ
در اداﻣﻪ ﺑﻪ ﺑﻴﺎن ﺗﻌﺮﻳﻒ و وﻳﮋﮔﻲ ﻫﺎي ﻫﺮ دو ﻧﻮع ﺗﺮازﻳﺖ ﺧﻮاﻫﻴﻢ ﭘﺮداﺧﺖ.
ﺗﺮاﻧﺰﻳﺖ داﺧﻠﻲ
ﮔﻤﺮك ﻛﺸﻮر در ﺑﻌﻀﻲ ﻣﻮارد ﺿﺮوري اﺟﺎزه ﻣﻴﺪﻫﺪ ﻛﻪ ﻛﺎﻻي ﮔﻤﺮك ﻧﺸﺪه از ﮔﻤﺮك ﻣﺮزي ﻛﺸﻮر ﺑﻪ ﻳﻜﻲ از ﮔﻤﺮﻛﺎت داﺧﻠﻲ ﻛﺸﻮر ﻣﻨﺘﻘﻞ ﺷﻮد. ﻫﺰﻳﻨﻪ ي اﻳﻦ ﺣﻤﻞ و ﻧﻘﻞ داﺧﻠﻲ در ﮔﻤﺮك ﻣﻘﺼﺪ از ﺻﺎﺣﺐ ﻛﺎﻻ درﻳﺎﻓﺖ ﻣﻴﺸﻮد. اﻳﻦ ﻗﺎﻧﻮن ﺑﺮاي ﺗﻤﺎم ﻛﺎﻻﻫﺎي ﻣﺠﺎز ﻛﻪ از ﺳﺎل ١٣٥٩ ﺣﻤﻞ ﺷﺪه اﻧﺪ ﻗﺎﺑﻞ اﺟﺮا ﻣﻴﺒﺎﺷﺪ. ﻧﺎم دﻳﮕﺮ ﺗﺮاﻧﺰﻳﺖ، ﭘﺎﺳﺎوان ﻣﻴﺒﺎﺷﺪ. ﻗﺒﻼ ﺗﺮاﻧﺰﻳﺖ داﺧﻠﻲ ﺑﺎ ﻣﺸﺎﻳﻌﺖ ﻣﺎﻣﻮر ﺑﺪرﻗﻪ و ﻳﺎ ﺿﻤﺎﻧﺖ ﻧﺎﻣﻪ ﺻﻮرت ﻣﻴﮕﺮﻓﺘﻪ اﻣﺎ در ﺣﺎل ﺣﺎﺿﺮ اﻳﻦ ﻛﺎر ﻓﻘﻂ ﺑﺎ ﺑﻴﻤﻪ ﻧﺎﻣﻪ ﻃﺮح ﺗﺮاﻧﺰﻳﺖ اﻧﺠﺎم ﻣﻴﺸﻮد. ﺑﺮاي ﻣﺜﺎل ﻓﺮض ﻛﻨﻴﺪ ﻳﻚ ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻛﻨﻨﺪه ﺑﺮاي ﻛﺎرﺧﺎﻧﻪ اش ﻛﻪ در ﺷﻬﺮ ﻣﺸﻬﺪ ﻗﺮار دارد ﻧﻴﺎز ﺑﻪ واردات ﻳﻚ دﺳﺘﮕﺎه ﺻﻨﻌﺘﻲ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ. ﺑﻌﺪ از اﻧﺠﺎم ﻓﺮآﻳﻨﺪ ﺧﺮﻳﺪ و ﺣﻤﻞ ﻛﺎﻻ از ﻛﺸﻮر ﻣﺒﺪا ﺗﺎ ﮔﻤﺮك ﺑﻨﺪرﻋﺒﺎس اﻳﺮان، اﻳﻦ ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻛﻨﻨﺪه ﻣﻴﺘﻮاﻧﺪ ﺑﺎ ﻃﻲ ﻛﺮدن ﻣﺮاﺣﻠﻲ اﻳﻦ ﻣﺠﻮز را از ﮔﻤﺮك درﻳﺎﻓﺖ ﻛﻨﺪ ﺗﺎ ﻛﺎﻻﻳﺶ ﺑﺪون اﻧﺠﺎم ﺗﺸﺮﻳﻔﺎت ﮔﻤﺮﻛﻲ در ﺑﻨﺪرﻋﺒﺎس، ﻣﺴﺘﻘﻴﻤﺎ ﻳﻪ ﮔﻤﺮك ﻣﺸﻬﺪ ﺗﺮاﻧﺰﻳﺖ ﺷﻮد و ﻛﺎر ﺗﺮﺧﻴﺺ و ﺗﺸﺮﻳﻔﺎت ﮔﻤﺮﻛﻴﺶ در ﻫﻤﺎن ﮔﻤﺮك ﻣﺸﻬﺪ اﻧﺠﺎم ﺷﻮد.
ﺗﺮاﻧﺰﻳﺖ ﺧﺎرﺟﻲ
زﻣﺎﻧﻲ ﻛﻪ ﻳﻚ ﻛﺎﻻ ﺑﺨﻮاﻫﺪ از ﻳﻚ ﻛﺸﻮر ﺑﻪ ﻛﺸﻮر دﻳﮕﺮ ﺗﺮاﻧﺰﻳﺖ ﺷﻮد و ﺑﺮاي اﻳﻦ ﻛﺎر ﺑﺎﻳﺪ از ﺧﺎك ﻛﺸﻮر دﻳﮕﺮي ﻫﻢ ﻋﺒﻮر ﻛﻨﺪ، ﺑﻪ اﻳﻦ ﺣﺎﻟﺖ ﺗﺮاﻧﺰﻳﺖ ﺧﺎﺟﻲ ﻣﻴﮕﻮﻳﻨﺪ. ﺑﺮاي ﻣﺜﺎل ﻛﺎﻻﻳﻲ ﻣﻴﺨﻮاﻫﺪ از ﻛﺸﻮر ﺗﺮﻛﻴﻪ ﺑﻪ ﭼﻴﻦ ارﺳﺎل ﺷﻮد. اﻳﻦ ﻛﺎﻻ ﭘﺲ از ﺧﺮوج از ﺗﺮﻛﻴﻪ ﺑﺎﻳﺪ از ﻳﻜﻲ ﮔﻤﺮك ﻫﺎي ﻣﺮزي اﻳﺮان وارد ﺷﻮد و از ﮔﻤﺮك ﻣﺮزي دﻳﮕﺮ ﺧﺎرج ﺷﻮد و ﺑﻪ ﺳﻤﺖ ﭼﻴﻦ ﺑﻪ ﻣﺴﻴﺮش اداﻣﻪ دﻫﺪ. ﻛﺎﻻﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﺗﺮاﻧﺰﻳﺖ ﺧﺎرﺟﻲ ﻣﻴﺸﻮﻧﺪ و از اﻳﺮان ﻋﺒﻮر ﻣﻴﻜﻨﻨﺪ ﺗﺤﺖ ﻗﻮاﻧﻴﻦ و روﻳﻪ ﻫﺎي واردات (از ﻧﻮع ﺗﺮاﻧﺰﻳﺖ ﺧﺎرﺟﻲ) ﺑﺎ آن ﻫﺎ رﻓﺘﺎر ﻣﻴﺸﻮد ﻛﻪ از ﭘﺮداﺧﺖ ﻋﻮارض، ﺳﻮد ﺑﺎزرﮔﺎﻧﻲ و ﺣﻘﻮق ﮔﻤﺮﻛﻲ ﻣﻌﺎف اﺳﺖ اﻣﺎ ﺑﺎﻳﺪ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎي ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﮔﻤﺮك را ﺑﭙﺮدازد ﻣﮕﺮ اﻳﻨﻜﻪ ﺑﻴﻦ دو ﻛﺸﻮر ﻗﺮاردادي وﺟﻮد داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ وﻇﻴﻔﻪ ﭘﺮداﺧﺖ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎي ﮔﻤﺮﻛﻲ ﻫﻢ ﻃﺒﻖ آن داراي ﻣﻌﺎﻓﻴﺖ ﺑﺎﺷﺪ.
روش ﻫﺎ و اﻧﻮاع ﻣﺴﻴﺮ ﺗﺮاﻧﺰﻳﺖ
ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻧﻮع ﻛﺎﻻ، ﻗﻮاﻧﻴﻦ ﻛﺸﻮر ﻣﺒﺪا و ﻣﻘﺼﺪ و ﻓﺎﺻﻠﻪ زﻣﺎﻧﻲ و ﻣﻜﺎﻧﻲ دو ﻛﺸﻮر ﻳﻜﻲ از روش ﻫﺎي ﭘﺎﻳﻴﻦ ﺑﺮاي ﺣﻤﻞ ﻛﺎﻻ اﻧﺘﺨﺎب ﻣﻴﺸﻮد:
ﺗﺮاﻧﺰﻳﺖ ﻫﻮاﻳﻲ
- ﺗﺮاﻧﺰﻳﺖ ﺟﺎده اي
- ﺗﺮاﻧﺰﻳﺖ درﻳﺎﻳﻲ
- ﺗﺮاﻧﺰﻳﺖ رﻳﻠﻲ
- ﺗﺮاﻧﺰﻳﺖ ﻫﻮاﻳﻲ
ﻳﻜﻲ از ﻣﻬﻤﺘﺮﻳﻦ ارﻛﺎن واردات و ﺻﺎدرات ﻫﺮ ﻛﺸﻮر و ﻫﻤﻴﻨﻄﻮر ﺳﺮﻳﻊ ﺗﺮﻳﻦ روش ﺗﺮاﻧﺰﻳﺖ، ﺗﺮاﻧﺰﻳﺖ ﻫﻮاﻳﻲ اﺳﺖ. در اﻳﻦ روش ﻛﺎﻻ ﺑﻪ وﺳﻴﻠﻪ ﻫﻮاﭘﻴﻤﺎ از ﻳﻚ ﻛﺸﻮر ﺑﻪ ﻛﺸﻮر دﻳﮕﺮ ﻣﻨﺘﻘﻞ ﻣﻴﺸﻮد.
ﺑﺴﻴﺎري از ﻛﺎﻻﻫﺎ ﻻزم اﺳﺖ ﻛﻪ ﺣﺘﻤﺎ ﺑﺎ ﺗﺮاﻧﺰﻳﺖ ﻫﻮاﻳﻲ ﺟﺎﺑﻪ ﺟﺎ ﺷﻮﻧﺪ. ﺑﺮاي ﻣﺜﺎل ﺑﺴﻴﺎري از اﻗﻼم داروﻳﻲ، ﻏﺬاﻳﻲ و ﻛﺸﺎورزي ﻛﻪ داراي ﺗﺎرﻳﺦ اﻧﻘﻀﺎي ﻛﻮﺗﺎه و ﺷﺮاﻳﻂ ﻧﮕﻪ داري ﺧﺎﺻﻲ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ ﺳﺮﻋﺖ ﺣﻤﻞ ﺷﻮﻧﺪ و ﺑﻪ ﻣﻘﺼﺪ ﺑﺮﺳﻨﺪ ﺗﺎ از ﻓﺴﺎد و اﺗﻼف آن ﻫﺎ ﺟﻠﻮﮔﻴﺮي ﺷﻮد. ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ اﻳﻦ روش ﻣﻨﺎﺳﺐ ﻛﺎﻻﻫﺎي ﻛﻢ ﺣﺠﻢ اﻣﺎ ﺑﺎ ارزش ﺑﺴﻴﺎر ﺑﺎﻻ ﻣﻴﺒﺎﺷﻨﺪ؛ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺳﻨﮓ ﻫﺎي ﻗﻴﻤﺘﻲ، ﻣﺪار ﻫﺎي ﭘﻴﺸﺮﻓﺘﻪ اﻟﻜﺘﺮوﻧﻴﻜﻲ، زﻋﻔﺮان و…
ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ از روش ﺗﺮاﻧﺰﻳﺖ ﻫﻮاﻳﻲ زﻣﺎﻧﻲ اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻴﺸﻮد ﻛﻪ ﻧﻴﺎز ﺑﻪ ﺳﺮﻋﺖ ﺑﺎﻻ و زﻣﺎن ﻛﻮﺗﺎه ﺣﻤﻞ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻴﻢ ﻛﻪ در اﻳﻦ ﺻﻮرت ﺗﻨﻬﺎ روش ﺣﻤﻞ ﺑﻴﻦ اﻟﻤﻠﻠﻲ ﻣﻨﺎﺳﺐ، ﺣﻤﻞ ﻫﻮاﻳﻲ ﻣﻴﺒﺎﺷﺪ.
ﻣﻼﺣﻈﻪ اي ﻛﻪ در اﻳﻦ روش وﺟﻮد دارد اﻳﻦ اﺳﺖ ﻛﻪ ﻣﺤﻤﻮﻟﻪ ﻫﺎ و ﻓﺮودﮔﺎه ﻫﺎﻳﻲ ﺑﺎ اﺳﺘﺎﻧﺪارد ﻫﺎي ﻣﺨﺼﻮص ﺑﺮاي اﻳﻦ ﻛﺎر وﺟﻮد دارﻧﺪ. از آن ﺟﺎ ﻛﻪ ﻓﺮودﮔﺎه ﻫﺎ و ﺣﺮﻳﻢ ﻫﻮاﻳﻲ ﻫﺮ ﻛﺸﻮر داراي ﻗﻮاﻧﻴﻦ ﻣﺨﺼﻮص ﺑﻪ ﺧﻮد ﻫﺴﺘﻨﺪ ﺑﺎﻳﺪ ﻗﺒﻞ از اﻧﺠﺎم اﻳﻦ ﺗﺮاﻧﺰﻳﺖ، ﻣﺠﻮز ﻫﺎي ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز درﻳﺎﻓﺖ ﺷﻮد در ﻏﻴﺮ اﻳﻦ ﺻﻮرت ﻫﻤﺎﻧﻄﻮر ﻛﻪ ﻫﻮاﭘﻴﻤﺎ ﻫﺎي ﻣﺴﺎﻓﺮيﮔﺎﻫﺎً دﻳﭙﻮرت ﻣﻴﺸﻮﻧﺪ، ﻫﻮاﭘﻴﻤﺎﻫﺎي ﺑﺎري ﻫﻢ ﻣﻴﺘﻮاﻧﻨﺪ دﻳﭙﻮرت ﺷﻮﻧﺪ و ﺑﺎﻳﺪ ﺳﺮﻳﻌﺎ ﺑﻪ ﻛﺸﻮر ﺧﻮد ﺑﺎزﮔﺮدﻧﺪ.
ﺗﺮاﻧﺰﻳﺖ ﺟﺎده اي
ﺗﺮاﻧﺰﻳﺖ ﺟﺎده اي روش دﻳﮕﺮي از ﺣﻤﻞ ﺑﻴﻦ اﻟﻤﻠﻠﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺗﺮاﻧﺰﻳﺖ ﻫﻮاﻳﻲ ﺑﺴﻴﺎر ارزان ﺗﺮ اﺳﺖ و ﻗﺎﺑﻠﻴﺖ اﻧﻌﻄﺎف ﭘﺬﻳﺮي ﺑﻴﺸﺘﺮي ﻧﻴﺰ دارد. ﮔﺎﻫﺎ وﻗﺘﻲ ﻛﻠﻤﻪ ﺗﺮاﻧﺰﻳﺖ را ﻣﻴﺸﻨﻮﻳﻢ، اوﻟﻴﻦ وﺳﻴﻠﻪ ﻧﻘﻠﻴﻪ اي ﻛﻪ ﺑﻪ ذﻫﻨﻤﺎن ﻣﻴﺮﺳﺪ ﻛﺎﻣﻴﻮن ﻣﻴﺒﺎﺷﺪ. اﺳﺘﻔﺎده ازﻳﻦ ﻛﺎﻣﻴﻮن ﻫﺎي ﻏﻮل ﭘﻴﻜﺮ ﺑﺮاي ﺣﻤﻞ و ﻧﻘﻞ ﺑﻴﻦ اﻟﻤﻠﻠﻲ از ﻧﻈﺮ اﻗﺘﺼﺎدي ﺑﺴﻴﺎر ﻣﻘﺮون ﺑﻪ ﺻﺮﻓﻪ ﻫﺴﺘﻨﺪ. اﻳﻦ ﻛﺎﻣﻴﻮن ﻫﺎ ﺑﺮاي ﺣﻤﻞ ﻛﺎﻻ از ﻛﺸﻮري ﺑﻪ ﻛﺸﻮر دﻳﮕﺮ، داراي ﻣﺪارك ﺑﻴﻦ اﻟﻤﻠﻠﻲ ﻫﺴﺘﻨﺪ و ﻧﻤﻴﺘﻮان ﺑﻪ راﺣﺘﻲ اﻳﻦ روش را ﺟﺎﻳﮕﺰﻳﻦ ﻛﺮد. در ﻛﺸﻮر ﻣﺒﺪا ﺑﺮاي اﻳﻦ ﻛﺎﻣﻴﻮن ﻫﺎ ﻳﻚ ﭘﺮواﻧﻪ ﺻﺎدر ﻣﻴﺸﻮد ﻛﻪ راﻧﻨﺪﮔﺎن ﻣﻮﻇﻔﻨﺪ ﻛﻪ ﻃﺒﻖ زﻣﺎن درج ﺷﺪه در آن ﭘﺮواﻧﻪ ﻛﺎﻻ را ﺑﻪ ﻣﻘﺼﺪ ﺑﺮﺳﺎﻧﻨﺪ. در ﻛﺸﻮر ﻣﻘﺼﺪ ﻛﺎﻻﻫﺎ و ﻛﺎﻣﻴﻮن را ﭘﺲ از ﺑﺎزرﺳﻲ دﻗﻴﻖ ﺑﺎ ﭘﺮواﻧﻪ ﺣﻤﻞ ﻣﻄﺎﺑﻘﺖ ﻣﻴﺪﻫﻨﺪ. ﺑﻌﻀﻲ از ﻣﺰاﻳﺎي ﺗﺮاﻧﺰﻳﺖ ﺟﺎده ﺑﻪ ﻗﺮار زﻳﺮ اﺳﺖ:
- اﻣﻜﺎن ﺗﺤﻮﻳﻞ دادن ﻛﺎﻻ درب ﻛﺎرﺧﺎﻧﻪ ﻳﺎ اﻧﺒﺎر ﮔﻴﺮﻧﺪ
- ﺗﺮدد ﻛﺎﻣﻴﻮن ﻫﺎ در اﻛﺜﺮ ﻣﻨﺎﻃﻖ اﻧﺠﺎم ﻣﻴﺸﻮد
- داراي ﺳﺮﻋﺖ ﺑﺎﻻﺗﺮ اﻧﺘﻘﺎل ﻛﺎﻻ در ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ ﺑﺎ ﺗﺮاﻧﺰﻳﺖ درﻳﺎﻳﻲ و رﻳﻠﻲ
- ﻣﻨﺎﺳﺐ ﻛﺎﻻﻫﺎي ﺳﻨﮕﻴﻦ ﺗﺠﺎري و ﻣﺤﻤﻮﻟﻪ ﻫﺎ ﺑﺎ ﺷﺮاﻳﻂ اﻧﺘﻘﺎل ﺧﺎص
- زﻣﺎن و ﺑﺎرﮔﻴﺮي و ﺣﺮﻛﺖ ﻛﺎﻣﻴﻮن ﻣﻄﺎﺑﻖ ﺑﺎ ﺷﺮاﻳﻂ ﻓﺮﺳﺘﻨﺪه و ﮔﻴﺮﻧﺪه ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻨﻈﻴﻢ اﺳﺖ
ﺗﺮاﻧﺰﻳﺖ درﻳﺎﻳﻲ
ﺗﺮاﻧﺰﻳﺖ درﻳﺎﻳﻲ ﺗﻮﺳﻂ ﻟﻨﺞ، ﻗﺎﻳﻖ و ﻛﺸﺘﻲ ﻫﺎي ﺑﺎري ﻣﺨﺼﻮص و ﺑﺰرگ اﻧﺠﺎم ﻣﻴﺸﻮد. اﻳﻦ روش ﻣﻨﺎﺳﺐ ﻛﺸﻮر ﻫﺎﻳﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ داراي ﺑﻨﺪر ﻣﺮزي ﻫﺴﺘﻨﺪ و ﺑﻪ آب ﻫﺎي آزاد راه دارﻧﺪ. اﻳﺮان ﻫﻢ از اﻳﻦ ﻧﻈﺮ ﺑﺴﻴﺎر ﺗﻮاﻧﻤﻨﺪ اﺳﺖ؛ ﭼﺮا ﻛﻪ ﻫﻢ از ﺷﻤﺎل و ﻫﻢ از ﺟﻨﻮب داراي ﻣﺮز دراﻳﻲ ﺑﺎ ﻛﺸﻮر ﻫﺎي ﻫﻤﺴﺎﻳﻪ اﺳﺖ، ﻣﺨﺼﻮﺻﺎ در ﺟﻨﻮب ﻛﻪ از ﻃﺮﻳﻖ ﺧﻠﻴﺞ ﻓﺎرس و درﻳﺎي ﻋﻤﺎن ﺑﻪ ﻛﺸﻮر ﻫﺎي زﻳﺎدي ﻣﺘﺼﻞ ﻣﻴﺸﻮد. ﺗﺮاﻧﺰﻳﺖ درﻳﺎﻳﻲ ﺑﻴﺸﺘﺮ ﺑﺮاي واردات و ﺻﺎدرات ﺑﺎرﻫﺎي ﺑﺴﻴﺎر ﺳﻨﮕﻴﻦ و ﻓﺮآورده ﻫﺎي ﻧﻔﺘﻲ و ﭘﺘﺮوﺷﻴﻤﻲ ﻛﺎرﺑﺮد دارد. ﻇﺮﻓﻴﺖ ﺑﺴﻴﺎر زﻳﺎد اﻳﻦ روش در ﺟﺎﺑﺠﺎﻳﻲ ﻛﺎﻻ، ﻳﻜﻲ از وﻳﮋﮔﻲ ﻫﺎي ﺧﺎص آن اﺳﺖ ﺑﺎﻋﺚ ﺷﺪه ﻛﻪ در ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻫﺎي ﺣﻤﻞ ﻧﻘﻞ ﺑﻴﻦ اﻟﻤﻠﻠﻲ ﻛﺎرﺑﺮد ﺑﺴﻴﺎر زﻳﺎدي داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ. ﺑﺎرﻧﺎﻣﻪ اي ﻛﻪ در اﻳﻦ روش، ﺻﺎدر ﻣﻴﺸﻮد داراي اﻋﺘﺒﺎر ﺑﺴﻴﺎر ﺑﺎﻻﻳﻲ ﻣﻴﺒﺎﺷﺪ؛ ﺑﻪ ﻃﻮرﻳﻜﻪ در ﺑﻌﻀﻲ از ﻛﺸﻮر ﻫﺎ اﻳﻦ ﺑﺎرﻧﺎﻣﻪ ﻫﺎ داراي ﻛﺮﻳﺪﻳﺖ و اﻋﺘﺒﺎر ﺑﺎﻧﻜﻲ ﻧﻴﺰ ﻫﺴﺘﻨﺪ.
ﺗﺮاﻧﺰﻳﺖ رﻳﻠﻲ
ﻳﻜﻲ از روش ﻫﺎي ﺣﻤﻞ ﻛﺎﻻ و ﺑﺎر ﻫﺎي ﺳﻨﮕﻴﻦ، ﻗﻄﺎر ﻣﻴﺒﺎﺷﺪ ﻛﻪ از ﻃﺮﻳﻖ ﺧﻄﻮط رﻳﻠﻲ ﺻﻮرت ﻣﻴﮕﻴﺮد. در اﻳﺮان ﻫﻨﻮز ﺗﻤﺎم ﺷﻬﺮ ﻫﺎ داراي ﺧﻄﻮط رﻳﻠﻲ ﻧﻴﺴﺘﻨﺪ. ﺑﺎ اﻳﻨﻜﻪ ﻛﺸﻴﺪن ﺧﻄﻮط رﻳﻠﻲ، ﻛﺎري ﻫﺰﻳﻨﻪ ﺑﺮ اﺳﺖ اﻣﺎ ﺗﺮاﻧﺰﻳﺖ رﻳﻠﻲ از ﻧﻈﺮ اﻗﺘﺼﺎدي ﺑﺴﻴﺎر ﻣﻨﺎﺳﺐ اﺳﺖ، ﻣﺨﺼﻮﺻﺎ ﺑﺮاي ﺣﻤﻞ ﻫﺎي ﺑﻴﻦ اﺳﺘﺎﻧﻲ و ﻣﺴﻴﺮ ﻫﺎي داراي ﺧﺸﻜﻲ. ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ اﻳﺮان ﺑﻪ دﻟﻴﻞ دارا ﺑﻮدن ﺟﺎﻳﮕﺎﻫﻲ وﻳﮋه در ﺧﺎورﻣﻴﺎﻧﻪ و راﺑﻄﻪ اي ﻛﻪ ﺑﺎ ﻫﻤﺴﺎﻳﮕﺎن ﺧﻮد دارد ﺑﻪ راﺣﺘﻲ ﻣﻴﺘﻮاﻧﺪ از اﻳﻦ ﻧﻮع ﺗﺮاﻧﺰﻳﺖ ﺑﻬﺮه ﺑﺒﺮد. ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺣﻤﻞ ﺑﺎر از ﺑﻨﺪر ﻋﺒﺎس ﺑﻪ ﺗﺒﺮﻳﺰ ﻳﺎ ﺣﻤﻞ ﺑﺎر از اﻳﺮان ﺑﻪ روﺳﻴﻪ. اﻳﻦ روش ﺑﺮ ﺧﻼف ﺗﺮاﻧﺰﻳﺖ ﺟﺎده اي داراي اﻧﻌﻄﺎف ﭘﺬﻳﺮي در زﻣﺎﻧﺒﻨﺪي و ﺷﺮاﻳﻂ ﺑﺎرﮔﻴﺮي ﻧﻤﻴﺒﺎﺷﺪ. ﭼﻪ ﺑﺮاي اﺳﺘﻔﺎده در ﻣﺴﺎﻓﺮﺑﺮي و ﭼﻪ ﺑﺮاي ﺣﻤﻞ ﺑﺎر اﻳﻦ روش ﺗﺎ ﺑﺤﺎل ﺑﺎ ﺣﻮادث ﺑﺴﻴﺎر اﻧﺪﻛﻲ رو ﺑﻪ ر ﺷﺪه اﺳﺖ. ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ در ﺑﻴﻦ روش ﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﮔﻔﺘﻪ ﺷﺪ، ﺗﺮاﻧﺰﻳﺖ رﻳﻠﻲ از ﻫﻤﻪ اﻣﻦ ﺗﺮ اﺳﺖ.